የኢትዮጵያ ቢዝነስ ዜና

የኢትዮጵያ ቢዝነስ ዜና፦ ከ26 የኢትዮጵያ የቴሌግራም የዜና ቻናሎች የተሰበሰቡ የቅርብ ጊዜ ዜናዎች፤ ለእያንዳንዱ ዜና አንድ ገለልተኛ ማጠቃለያ ከዘገቡት ቻናሎች ሁሉ ጋር። በአማርኛና በእንግሊዝኛ፣ በየ2 ሰዓቱ ይታደሳል።

• አላይድ ጎልድ በኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ማውጫ የእርጥብ ኮሚሽነሪንግ ሥራ ጀመረ

  አላይድ ጎልድ ኮርፖሬሽን በምዕራብ ኢትዮጵያ በሚገኘው ዋናው የኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ማውጫ ላይ የእርጥብ ኮሚሽነሪንግ ሥራ መጀመሩን አስታውቋል። ኩባንያው በቀጣይ ቀናት ውስጥ ማዕድኑን ወደ ማቀነባበሪያው መስመር እንደሚያስገባና የመጀመሪያውን ወርቅ ማቅለጥ ሥራ ለማከናወን ማቀዱን ገልጿል።

• የሲሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል አገልግሎቱን ሰፊ አካባቢዎች እያዳረሰ መሆኑ ተገለጸ

  የሲሪንቃ የግብርና ምርምር ማዕከል በሰሜን ወሎ፣ ደቡብ ወሎ እና ኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ሰፊ አካባቢዎች የግብርና ምርት እና ምርታማነትን ለማሻሻል በሰብል ልማት፣ በእንስሳት እርባታ እና በዘር ብዜት ሥራዎች ላይ ድጋፍ እያደረገ መሆኑ ተገለጸ።

• አፍሪኤክስፖርት ባንክ እና የაფሪካ ፔትሮሊየም አምራቾች ድርጅት የ5 ቢሊዮን ዶላር የኃ banca ፈንድ ቋቋሙ

  የአፍሪካ የኤክስፖርት-ኢንፖርት ባንክ (አፍሪኤክስፖርትባንክ) እና የአፍሪካ ፔትሮሊየም አምራቾች ድርጅት (APPO) 5 ቢሊዮን ዶላር የሚደርስ ካፒታል ያለው የአፍሪካ የኃይል ባንክ ማቋቋማቸውን ይፋ አደረጉ። ተቋሙ አህጉሪቱን የኢነርጂ ፋይናንስ ፍላጎቶች ለመደገፍ ያለመ ነው።

• የኢትዮጵያ ማስቀመጫዎች ዋስትና ፈንድ በመጀመሪያው ሩብ ዓመት 2.6 ቢሊዮን ብር ፕሪሚየም ሰበሰበ

  የኢትዮጵያ ማስቀመጫዎች ዋስትና ፈንድ አሁን ባለው የበጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ ዓመት 2.61 ቢሊዮን ብር ዓመታዊ ፕሪሚየም የሰበሰበ ሲሆን፣ ይህም ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ პერიოდ አንፃር የ25.48 በመቶ ዕድገት አሳይቷል። መንግሥታዊው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ከግማሽ የሚሆነውን አስተዋጽኦ በማበርከት የፈንዱ አጠቃላይ የተከማቸ ፕሪሚየም…

• የኢትዮጵያ ንብረት ዋስትና ፈንድ በመጀመሪያው ሩብ ዓመት 2.61 ቢሊዮን ብር ሰብሰበ

  የኢትዮጵያ የባንክ ተቀማጭ ገንዘብ ዋስትና ፈንድ የድንጋጌ ክፍያዎችን በመሰብሰብ በጀት ዓመቱ የመጀመሪያው ሩብ ዓመት 2.61 ቢሊዮን ብር መሰብሰቡን አስታወቀ። መጠኑ ከቀድሞው ዓመት ተመሳሳይ პერიოდ ጋር ሲታይ የ25 በመቶ እድገት አሳይቷል።

• 5 ቢሊዮን ዶላር ካፒታል ያለው የአፍሪካ ኤነርጂ ባንክ በይፋ ተመሠረተ

  የአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ እና የአፍሪካ የነዳጅ አምራቾች ድርጅት በ5 ቢሊዮን ዶላር ካፒታል የአፍሪካ ኤነርጂ ባንክን በይፋ መሥረታቸውን አስታውቀዋል። ባንኩ ዓለም አቀፍ አበዳሪዎች ከካርቦን ነዳጅ ፕሮጀክቶች መውጣታቸውን ተከትሎ በአህጉሪቱ የኢነርጂ ዘርፍ የተፈጠረውን የፋይናንስ ክፍተት ለመሙላት ያለመ ነው።

• የግብር ባለሥልጣናት ያልታወጀ ገቢን እና የተጭበረበሩ የሂሳብ መግለጫዎችን ለመቆጣጠር ጥብቅ እርምጃ ሊወስዱ ነው

  የኢትዮጵያ የግብር ባለሥልጣናት የድርጅቶችን እና የግለሰቦችን የፋይናንስ ሪኮርዶች ጥብቅ ቁጥጥር እያደረጉበት ይገኛሉ። ኦዲተሮች Forensic banking ትንተናዎችን በመጠቀም የተጭበረበሩ የፋይናንስ መግለጫዎችን ውድቅ እንዲያደርጉ ተوجለዋል።

• በሰሜኑ ጦርነት ጉዳት ለደረሰባቸው ተሽከርካሪዎች 90 በመቶ የካሳ ክፍያ መፈጸሙ ተገለጸ

  የኢትዮጵያ ትራንስፖርት አሰሪዎች ፌዴሬሽን በሰሜኑ ጦርነት ተሽከርካሪያቸው ለወደመባቸው እና ጉዳት ላጋጠማቸው ባለቤቶች 90 በመቶ የሚሆነው የካሳ ክፍያ መፈጸሙን አስታውቋል። የቀሩት ባለሀብቶች ጉዳይ በሂደት ላይ መሆኑ ተገልጿል።

• ኢትዮጵያ በ30 ቢሊዮን ዶላር የኃይል ማሻሻያ ለቀጣዩ አስርት ዓመታት ዕቅድ ይፋ አደረገች

  የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል በቀጣዮቹ 10 ዓመታት ውስጥ የሀገሪቱን የኃይል አቅርቦት ለማሳደግ የሚያስችል የ30 ቢሊዮን ዶላር ዕቅድ ይፋ አድርጓል። ዋና ሥራ አስፈፃሚ ኢንጂነር አሸብር ባልቻ ከጂኦተርማል ብቻ ከ10 ሺህ ሜጋ ዋት በላይ ለማመንጨት መታቀዱን ገልጸዋል።

• በኢትዮጵያ ከ453 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በባቄላ ሰብል ልማት መሸፈኑ ተገለጸ

  የግብርና ሚኒስትሩ አዲሱ አረጋ በ2018/19 የምርት ዘመን 421,973 ሄክታር መሬት ለማልማት ታቅዶ 453,748 ሄክታር መሬት በባቄላ ሰብል ልማት መሸፈኑን አስታውቀዋል።

• አይኤምኤፍ የኢትዮጵያን አዲስ የኢኮኖሚ ትንበያ ሞዴል አፈጻጸም መርሃ ግብር ሊገመግም ነው

  የዓለም የገንዘብ ድርጅት ከአገሪቱ ባለሥልጣናት ጋር በመሆን የኢትዮጵያን አዲስ ማክሮ ኢኮኖሚ ትንበያ ሞዴል አፈጻጸም መርሃ ግብር ለመወያየት አቅዷል።

• ኢትዮጵያ የጅቡቲ የንግድ ኮሪደርን በኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ መሠረተ ልማት ልታስታጥቅ ነው

  ኢትዮጵያ ከጅቡቲ ጋር የሚያገናኘውን የንግድ ኮሪደር በኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ መሠረተ ልማት ለማስታጠቅ በሚሊዮኖች ዶላር የሚገመት ፕሮጀክት እያዘጋጀች ነው። የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት ለከባድ የጭነት ተሽከርካሪዎች የኃይል መሙያ ለማጥናት ከሁዋዌ እና ከሌሎች የቻይና ኩባንያዎች ጋር ስምምነት ተፈራርሟል።

• በሐረሪ ክልል ከ5 ሺህ 500 ሔክታር በላይ መሬት በመስኖ ለማልማት ተጀመረ

  የሐረሪ ክልል በውኃ አማራጮች በመጠቀም ከ5 ሺህ 500 ሔክታር በላይ መሬት በመስኖ ለማልማት ወደ ሥራ መግባቱን አስታወቀ። የምክትል ርዕሰ መስተዳድር እና የግብርና ልማት ቢሮ ኃላፊ ሮዛ ኡመር በበጋው መስኖ ከ1 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት ለመሠብሠብ እየተሠራ መኾኑን ገልጸዋል።

• ኢትዮጵያ በላቀ የካይዘን ትግበራ ሁለት ኢንዱስትሪዎችን አሸለመች

  በሞሪሺየስ በተካሄደው አፍሪካ ካይዘን አዋርድ-2026 ኤልፎራ መለጌ አግሮ ፕሮሰሲንግ ፋብሪካ እና ዲንኬ ሆም ፈርኒቸር ፕሌሲ በላቀ የካይዘን ትግበራ አፈፃፀም አሸናፊ መሆናቸውን የካይዘን ልህቀት ማዕከል አስታውቋል።

• በምሥራቅ ጎጃም ዞን በአርሶ አደር ሠርቶ ማሳያዎች የተገኘው ውጤት

  በምሥራቅ ጎጃም ዞን ከሠርቶ ማሳያዎች በተግባር የገበዩትን ዕውቀት በማሳቸው ላይ ተግባራዊ በማድረግ ምርታማነታቸውን ማሳደግ መቻላቸውን አርሶ አደሮች ገለጹ። የግብርና ባለሥልጣናት እነዚህ ማሳዎች ለቴክኖሎጂ ሽግግር እና ለምርት እድገት ያላቸው ድርሻ ከፍተኛ መሆኑን ጠቁመዋል።

• ኢትዮጵያ በ WTO-OECD ሪፖርት መሠረት ታንዛኒያን አልፋ ቀዳሚ የአገልግሎት ላኪ ሀገር ሆነች

  ኢትዮጵያ በዓለም WTO እና OECD በጋራ ባወጡት ሪፖርት መሠረት ከታዳጊ አገራት መካከል ትልቁ የንግድ አገልግሎት ላኪ ሆና ወጥታለች። ሀገሪቱ እ.ኤ.አ በ2024 ከቡድኑ አጠቃላይ የخدمات ወደ ውጭ መላክ 17 በመቶውን ድርሻ በመያዝ አዲስ ምዕራፍ አስመዝግባለች።

• የቆቦ ጊራና ሸለቆ ልማት ፕሮግራም የAgricultural ምርትን እያሰፋ ነው

  የቆቦ ጊራና ሸለቆ ልማት ፕሮግራም አሁን ላይ 17 ሺህ ሄክታር መሬት በማልማት ላይ የሚገኝ ሲሆን 42 የመስኖ ፕሮጀክቶችም በሥሩ እየሠሩ ይገኛሉ። ፕሮግራሙ እስከ 73 ሺህ ሄክታር የሚደርስ መሬት የማልማት አቅም እንዳለው ተገልጿል።

• የአማራ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ድርቅን የሚቋቋሙ የሰብል ዝርያዎችን አስተዋወቀ

  የአማራ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ምርታማነትን ለማሳደግ እና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ አዳዲስ ድርቅን የሚቋቋሙ የሰብል ዝርያዎችን ለአርሶ አደሮች ማድረሱን አስታውቋል።

• የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል በመደመር እሳቤ ግብርናን ማዘመን ቁልፍ መሆኑን አስታወቀ

  የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ግብርና ቢሮ የመደመር መንግሥት ለዘላቂ የሕዝብ ተጠቃሚነት የያዘውን ግብ ለማሳካት ግብርናን ማዘመን ወሳኝ መሆኑን አስታውቋል።

• ጁቢሌሽን አፍሪካ ለአገር ውስጥ የኪነ ጥበብ ባለሙያዎች የሥራ ዕድሎችን ማስፋት እንደሚፈልግ ገለጸ

  የባህል እና የኪነ ጥበብ መርሃ-ግብሮች በኢትዮጵያ ውስጥ ለሙዚቀኞች፣ ዲዛይነሮች እና ባለሙያዎች የሥራ ዕድሎችን እየፈጠሩ ቢሆንም፣ የዘርፉ ወቅታዊነት አስተማማኝ ገቢ ስለማስገኘቱ ጥያቄዎች እንዳሉ ተገልጿል።

• የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት በ6 ከተሞች 11 የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ኃይል መሙያ ጣቢያዎችን ሥራ አስጀመረ

  የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት በቢሸፍቱ፣ ሞጆ፣ አዳማ፣ ባቱ፣ ሀዋሳ እና በአዲስ አበባ አምስት ቦታዎች ያስገነባቸውን 11 የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ኃይል መሙያ ጣቢያዎች አስመርቋል። ዋና ሥራ አስፈጻሚው ጌቱ ገረመው (ኢ/ር) እያንዳንዱ ጣቢያ በአንድ ጊዜ ስድስት ተሽከርካሪዎችን ማስተናገድ እንደሚችል ገልጸዋል።

• አዋሽ ባንክ ከ38.3 ቢሊየን ብር በላይ ከታክስ በፊት ትርፍ አስመዘገበ

  አዋሽ ባንክ በ2018 በጀት ዓመት 38.3 ቢሊየን ብር ከታክስ በፊት ትርፍ ያስመዘገበ ሲሆን ይህም የ49 በመቶ እድገት ነው። የባንኩ ጠቅላላ ሀብት 624 ቢሊየን ብር፣ ተቀማጭ ገንዘቡ 469.3 ቢሊየን ብር ደርሷል።

• ኢትዮጵያ ከአውሮፓ ህብረት ደንብ በፊት 1.4 ሚሊዮን አምራቾችን የሚሸፍን የቡና መከታተያ ሥርዓት ዘረጋች

  የኢትዮጵያ ቡናና ሻይ ባለሥልጣን ቡናን ከማሳ እስከ ኤክስፖርት የሚከታተል 1.4 ሚሊዮን አምራቾችን የሚሸፍን ብሔራዊ ሥርዓት ዘርግቷል። ይህ የሆነው የአውሮፓ ገዢዎች በደን ጭፍጨፋ ደንብ መሠረት የመነሻ ማረጋገጫ በሚጠይቁበት ወቅት ነው።

• በአማራ ክልል ከ250 ሺህ ሄክታር በላይ አዲስ መሬት ወደ መስኖ ልማት ይገባል

  በአማራ ክልል በዘንድሮ የበጋ ወቅት ከ250 ሺህ ሄክታር በላይ አዲስ መሬት ወደ መስኖ ልማት ይገባል።

• ማሪዮት ድሪሊንግ ግሩፕ የኮርቤቲ ጂኦተርማል ጉድጓዶችን መቆፈር ሊጀምር ነው

  በዩናይትድ ኪንግደም የሚገኘው ማሪዮት ድሪሊንግ ግሩፕ በኦሮሚያ ክልል ሻሸመኔ አቅራቢያ ባለው የኮርቤቲ ካልዴራ እስከ አራት የጂኦተርማል የፍለጋ ጉድጓዶችን ለመቆፈር ውል ተፈራርሟል።