የኢትዮጵያ ፖለቲካ ዜና

የኢትዮጵያ ፖለቲካ ዜና፦ ከ26 የኢትዮጵያ የቴሌግራም የዜና ቻናሎች የተሰበሰቡ የቅርብ ጊዜ ዜናዎች፤ ለእያንዳንዱ ዜና አንድ ገለልተኛ ማጠቃለያ ከዘገቡት ቻናሎች ሁሉ ጋር። በአማርኛና በእንግሊዝኛ፣ በየ2 ሰዓቱ ይታደሳል።

• አሜሪካ በአርሲ የተፈጸሙ ግድያዎች እንዲመረመሩ የጠየቀች ሲሆን፣ ሱዳን ኢትዮጵያን በድሮን ጥቃት ወነጀለች

  አሜሪካ የኢትዮጵያ መንግሥት በኦሮሚያ ክልል አርሲ ዞን በኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች ላይ የተፈጸመውን የታለመ ግድያ አጣርቶ አጥፊዎችን ለሕግ እንዲያቀርብ ጥሪ አቅርቧል። በአሜሪካ የኢትዮጵያ አምባሳደር ኤርቪን ጄ. ማሲንጋ ጥቃቱን አውግዘዋል፤ የኦሮሚያ ክልል ቃል አቀባይ በበኩላቸው ጥቃቱን ለመንግሥት ታጣቂ ተቃዋሚዎች ሰጥተዋል።

• ኢትዮጵያ ለሰው ሀብት ልማትና ለሴቶች እኩልነት መረጋገጥ ትኩረት ሰጥታ እየሰራች ነው አሉ አፈጉባኤ አህመድ ሽዴ

  የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈጉባኤ አህመድ ሽዴ ኢትዮጵያ በረጅም ጊዜ የልማት እቅዶቿ ውስጥ ለሰው ሀብት ልማትና ለሴቶች እኩልነት መረጋገጥ ትኩረት ሰጥታ እየሰራች መሆኑን ገለጹ። አፈጉባኤው ይህንን የገለጹት በአዲስ አበባ በተካሄደው የአፍሪካ-እስያ ፓርላማ አባላት የምክክር መድረክ ላይ ነው።

• እስካሁን የ24 ተፈናቃዮች አስክሬን አንስተናል - የአይን እማኞች

  በአማራ ክልል ደቡብ ወሎ ዞን ተሁለደሬ ወረዳ "ቱርክ ካምፕ" በተባለው የተፈናቃዮች መጠለያ ላይ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት 24 ሰዎች መሞታቸውን እና ከ30 በላይ መቁሰላቸውን በስፍራው ያሉ ተፈናቃዮች ለቦርከና ተናግረዋል። የአይን እማኞቹ የጉዳቱ መጠን ሊጨምር እንደሚችል ገልጸዋል።

• በቦረማ ከተማ በሚገኙ የኦሮሞ ተወላጆች ላይ በተፈጸመው ጥቃት የሶማሊላንድ ባለሥልጣናት ሀዘናቸውን ገለጹ

  የሶማሊላንድ ባለሥልጣናት እና የማኅበረሰብ መሪዎች በቦረማ ከተማ በሚገኙ የኦሮሞ ነዋሪዎች ላይ የተፈጸመውን ጥቃት አውግዘዋል። በወቅቱ ከ150 በላይ ቤቶች መውደማቸው ወይም መዘረፋቸው የተገለጸ ሲሆን ባለሥልጣናቱ በቁጥጥር ሥር በዋሉ ተጠርጣሪዎች ላይ ሕጋዊ እርምጃ እንደሚወስዱ አስታውቀዋል።

• የባሕር ኃይል አዛዡ «ኢትዮጵያ ወደ ወደብ መመለሷ የማይቀር ነው» አሉ፤ ከጎረቤቶች ጋር ውይይት እንዲደረግ ጠየቁ

  የኢትዮጵያ ባሕር ኃይል አዛዥ ምክትል አድሚራል ክንዱ ገዙ የኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤትነት ጉዳይ አይቀሬ በመሆኑ ከጎረቤት አገራት ጋር በቅርበትና በውይይት መሥራት አስፈላጊ መሆኑን ገልጸዋል። ይህን የተናገሩት ባሕር ኃይሉ ባዘጋጀው ቀጣናዊ የባሕር ደኅንነት መድረክ ማጠቃለያ ላይ ነው።

• ሕዝባችንን መመገብ እና የግብርና ኢኮኖሚ መገንባት ቀዳሚ አላማችን ነው - ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ

  ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ዋና ዓላማቸው ሕዝብን መመገብ እና ለዘላቂ ብልጽግና የሚሆን የግብርና ኢኮኖሚ መገንባት መሆኑን ገለጹ። በምግብ፣ በቤት እና በቴራንስፖርት ዘርፎች የተጀመሩት መዋቅራዊ የትራንስፎርሜሽን ሥራዎች በዜጎች ሕይወት ላይ መሠረታዊ ለውጥ እስኪያመጡ ድረስ እንደሚቀጥሉም አስገንብሰዋል።

• አቶ ፀጋው እሸቴ የዋግ ኽምራ ብሔረሰብ አስተዳደር ተቀዳሚ ዋና አስተዳዳሪ ሆነው ተሾሙ

  የዋግ ኽምራ ብሔረሰብ ምክር ቤት ባካሄደው መደበኛ ጉባኤ አቶ ፀጋው እሸቴን የብሔረሰብ አስተዳደሩ ተቀዳሚ ዋና አስተዳዳሪ አድርጎ ሾሟል። አዲሱ ዋና አስተዳዳሪ በክልሉ ሁለንተናዊ ሰላም እና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች እንዲመለሱ ከህዝብ ጋር በመሆን በቁርጠኝነት እንደሚሰሩ ተናግረዋል።

• ግጭት 1.7 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያንን ሲፈናቀል፣ የተፈጥሮ አደጋዎች 173 ሺህ ሰዎችን አፈናቅለዋል - የተባበሩት መንግሥታት

  በኢትዮጵያ ግጭት 1.7 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎችን ያፈናቀለ ሲሆን፣ ይህም ከተፈናቃዮች ጠቅላላ ቁጥር 1.9 ሚሊዮን ውስጥ አብዛኛውን ድርሻ እንደሚይዝ የተባበሩት መንግሥታት የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽነር (UNHCR) መረጃ ያመለክታል። የተፈጥሮ አደጋዎች ተጨማሪ 173 ሺህ ሰዎችን አፈናቅለዋል።

• በትግራይ ክልል በፈንጂ አደጋ የ10 ሰዎች ህይወት ማለፉን ዋዜማ ዘገበ

  በትግራይ ክልል በፈንጂ አደጋ የ10 ሰዎች ህይወት ማለፉን የዋዜማ ዘገባ አመልክቷል። ስለ አደጋው ትክክለኛ መንስኤ እና አካባቢ ተጨማሪ ዝርዝሮች አልቀረቡም።

• የሞስኮ ጉባኤ ለአፍሪካ ሀገራት የቅኝ ገዢዎች ዘመን ካሳ እንዲከፈል ጠየቀ

  ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድን ጨምሮ የአፍሪካ ሀገር መሪዎች እና የሩሲያ መሪዎች በቅኝ ግዛት ዘመን በአፍሪካ ሀገራት ላይ ለደረሰው ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ጉዳት ማካካሻ የሚሆን አስገዳጅ ህጋዊ ማዕቀፎች እንዲዘረጉ ጠይቀዋል። ጉባኤው የምዕራባውያንን ማዕቀቦች እና የኢኮኖሚ ጫናዎች ማውገዙ ተገልጿል።

• የትግራይ ክልል ባለአደራ አስተዳደር የመሬት ዝውውር እና የኢንቨስትመንት ፈቃድ አሰጣጥ አገደ

  የትግራይ ክልል ባለአደራ አስተዳደር በሥራ አመራር፣ በመሬትና በማዕድን ዘርፎች የታዩ ብልሹ አሰራሮችን ለማጣራት የመሬት ዝውውርና የኢንቨስትመንት ፈቃድ አሰጣጥ ላልተወሰነ ጊዜ እንዲቋረጥ ወስኗል።

• ኢትዮጵያ ድንበር ተሻጋሪ ወንጀሎችን ለመግታት ዓለም አቀፍ የተጓዦች ትስስር ቴክኖሎጂ ልትተገብር ነው

  የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ሽብርተኝነትንና ድንበር ተሻጋሪ ወንጀሎችን ለመከላከል የሚያስችል ዓለም አቀፍ የተጓዦች ትስስር ቴክኖሎጂ ሊተገብር መሆኑን አስታውቋል። ኮሚሽነር ጄኔራል ደመላሽ ገብሚካኤል ቴክኖሎጂው ተጓዦችን በመከታተል ወንጀለኞችን ለመያዝ እንደሚያስችል ገልጸዋል።

• የትረካ እና የህልውና ጥምረት የዲፕሎማሲ እና የዜግነት ንቅናቄውን አጠናክሮ እንደሚቀጥል አስታወቀ

  የህልውና ጥምረት ከጥቅምት 30 እስከ 31 ያካሄደውን ስድስተኛ መደበኛ የምክር ቤት ስብሰባ ማጠናቀቁን አስታወቀ። ጥምረቱ የአባል ድርጅቶችን ትብብር ማጠናከር፣ ከፖለቲካ ፓርቲዎችና ከሲቪል ማኅበራት ጋር መሥራት እንዲሁም ከቀጣናው ሕዝቦች ጋር ግንኙነት መገንባት የሚያስችል ዕቅድ ማጽደቁን ገልጿል።

• ጃዋር መሐመድ፦ ሶማሌዎች አሁን ባለው መንግሥት ሥር ተገልለዋል?

  የሞያሌ ነዋሪዎች ባለፉት ተከታታይ ቀናት ሲያሳስብ የቆየው የጸጥታ ቀውስና የተኩስ ልውውጥ በአንጻራዊ ሁኔታ ጋብ በማለቱ አካባቢው ወደ መረጋጋት መምጣቱን ገልጸዋል። ግጭቱ ቀደም ሲል በክልሉ መረጋጋትና በዜጎች ደህንነት ላይ ስጋት ፈጥሮ ነበር።

• በኖኖ ቤንጃ እና ሊሙ ሰቃ ወረዳዎች በመንግሥት ኃይሎች እና በኦነግ ሸኔ መካከል ግጭት ተፈጠረ

  በኦሮሚያ ክልል ኖኖ ቤንጃ እና ሊሙ ሰቃ ወረዳዎች በመንግሥት የጸጥታ አስከባሪዎች እና በኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት አባላት መካከል በተቀሰቀሰ ግጭት ከሁለቱም ወገን ሰዎች መገደላቸውን DW አሚር ዘገበ።

• የመከላከያ ሠራዊት ለሀገር ሉዓላዊነትና ለቀጣናው ሰላም ያለው ዝግጁነት ተገለጸ

  የኢትዮጵያ ሀገር መከላከያ ሠራዊት የሀገሪቱን ሉዓላዊነትና ክብር በሚመጥን መልኩ የተገነባ መኾኑን የአማራ ሚዲያ ዘገበ። ሠራዊቱ ለሀገር ውስጥ ጸጥታ ብቻ ሳይኾን ለአፍሪካ ሰላም መረጋገጥ የጸና ቁመና ማሳየቱ ተመላክቷል።

• የአፍሪካ የወጣቶች ቀን በአዲስ አበባ ተከበረ

  የአፍሪካ የወጣቶች ቀን በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተከብሮ ውሏል። በዝግጅቱ ላይ ወጣቶች በሰላም፣ በአንድነት እና ልማት ላይ ያላቸውን ሚና ማጠናከር እንዳለባቸው ተገልጿል።

• የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲያዊ ስኬት እና ቀጣናዊ ተሰሚነት እያደገ መምጣቱን ምሁራን ገለጹ

  ምሁራን ኢትዮጵያ በቀጣናዊና ዓለም አቀፍ መድረኮች እያሳየች ያለው ንቁ ተሳትፎ ዲፕሎማሲያዊ ስኬቷን እና ተሰሚነቷን እንደሚያሳድግ ገልጸዋል።

• ጃዋር ሞመድ ወደ አዲስ አበባ የሚደረጉ የካርጎ በረራዎችን በተመለከተ ሐሳብ ሰጡ

  ፖለቲካዊ ተንታኝ ጃዋር ሞመድ በወርኀ ጥቅምት ብቻ ከኢማርአት ወደ አዲስ አበባ 81 የካርጎ በረራዎች መደረጋቸውን ጠቁመው፣ እነዚህ በረራዎች የጦር መሳሪያ ጭነት ሊኖራቸው እንደሚችል ገልጸዋል።

• የመቐለ ባለአደራ አስተዳደር የከተማዋን ሥራዎች ለማስፈጸም የሚያስችሉ አቅጣጫዎችን አስቀመጠ

  የመቐለ ከተማ ባለአደራ አስተዳደር ከንቲባ ዶ/ር ሺሻይ አማረ በተገኙበት የመጀመሪያ ስብሰባውን ያካሄደ ሲሆን፣ በከተማዋ የደረሰውን ውድመት ለማስተካከል፣ የተቋማትን አቅም ለማጠናከር እና አገልግሎቶችን ለማሻሻል የሚያስችሉ አቅጣጫዎችን አስቀምጧል።

• የኦሮሚያ ሚሊሻ የጦር መሳሪያ ግዥ መደበኛ ሂደትን የተከተለ ነው ሲሉ ጃዋር ገለጹ

  የኢትዮጵያ መከላከያ ኢንጂነሪንግ ኢንዱስትሪ ለኦሮሚያ ሚሊሻ ጽህፈት ቤት መሳሪያዎችን ሲሸጥ የሚያሳይ በሶሻል ሚዲያ የተዘዋወረው ደብዳቤ ልዩ προνομያዊ አያያዝን የሚያሳይ ሳይሆን መደበኛ ሂደትን የተከተለ መሆኑን ፖለቲከኛው ጃዋር መሐመድ ገለጹ። ሁሉም ክልሎች እና የከተማ አስተዳደሮች ከመከላከያ ሚኒስቴር መሳሪያዎችን በመደበኛነት እንደሚገዙ…

• ተቃዋሚ ፓርቲዎችና የተመድ ተቋማት በኢትዮጵያ የሰላማዊ ሰዎች ደህንነት አሳሳቢ መሆንን ገለጹ

  ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች እና የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ኤጀንሲዎች በኢትዮጵያ የተለያዩ አካባቢዎች በሚከሰቱ የጸጥታ ችግሮችና የሰላማዊ ሰዎች መፈናቀል ከፍተኛ ስጋት እንዳላቸው ገለጹ። የተመድ ኤጀንሲዎች በክልሉ ባለው ግጭት ሳቢያ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ወደ ኬንያ መሰደዳቸውን ሪፖርት አድርገዋል።

• ተደጋጋሚ የድሮን ጥቃቶች በሚፈጸሙበት ትግራይ ክልል ማኅበራዊ አገልግሎቶችን ለማስመለስ ጥረት እየተደረገ ነው

  ተደጋጋሚ የድሮን ጥቃቶች በሚፈጸሙበት የትግራይ ክልል ትምህርትና ጤናን ጨምሮ ተቋርጠው የነበሩ ማኅበራዊ አገልግሎቶችን ለማስመለስ ጥረት እየተደረገ ነው። የክልሉ ባለአደራ አስተዳደር በጦርነት የተጎዱ መሠረተ ልማቶችን በመጠገን አገልግሎቶችን በፍጥነት ወደ ሥራ ማስገባት እንደሚጠበቅበት ተመልክቷል።

• የመንግሥት አመራሮች በሁርሶ ወታደራዊ ማሠልጠኛ ሥልጠና እየወሰዱ መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ገለጹ

  ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የመደመር መንግሥት አመራሮች በሁርሶ ወታደራዊ ማሠልጠኛ ሥልጠና በመውሰድ ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል። ሥልጠናው ከወታደራዊ ሳይንስና ልምድ በመነሳት ዲሲፕሊንን፣ የጋራ ዓላማን በቅንጅት የማሳካት አቅምን፣ ኃላፊነትንና ተጠያቂነትን ለማጠናከር እንደሚረዳ አስረድተዋል።

• ባለፉት 10 ዓመታት በአብዛኞቹ የአፍሪካ አገራት የኢኮኖሚ እድገት ቢኖርም የፖለቲካ ነፃነት መቀነሱን ጥናት አመከተ

  ከ2016 እስከ 2025 ዓ.ም ባሉት 10 ዓመታት በአብዛኞቹ የአፍሪካ አገራት የኢኮኖሚ እድገት ቢመዘገብም፣ የፖለቲካ ነፃነት እና የህግ የበላይነት መቀነሱን የሞ ኢብራሂም ፋውንዴሽን ጥናት አመልክቷል። በአህጉሪቱ በብዙ አገራት የሲቪል ማህበራት የመንቀሳቀስ እና የመናገር ነፃነት መገደቡ ተገልጿል።

• በወልቂጤ ከተማ አንድ የኪነ ጥበብ ባለሙያን ጨምሮ ሦስት ሰዎች መገደላቸው ተገለጸ

  በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ጉራጌ ዞን ወልቂጤ ከተማ አንድ የኪነ ጥበብ ባለሙያን ጨምሮ ሦስት ሰዎች መገደላቸው ተገለጸ። የሟች ጓደኞች እና የቅርብ ዘመዶች አርቲስቱ ለሥራ በወጣበት ወቅት በጥይት ተደብድቦ ሕይወቱ ማለፉን ለዶቼ ቬለ ተናግረዋል።

• በኦሮሚያና አማራ ድንበር አካባቢ ሁለት ወጣቶች ተገደሉ፤ ቤተሰቦቻቸው ፍትሕ ጠየቁ

  ጥቅምት 17 ቀን 2019 ዓ.ም. በምዕራብ ኦሮሚያ ዞን አሙሩ ወረዳና በምዕራብ ጎጃም ዞን ቡሬ ወረዳ መካከል ባለው ድንበር አካባቢ በተፈጸመ ጥቃት ሁለት ወጣቶች ተገድለዋል። ሦስተኛ ወጣት ቆስሎ ሕክምና እየተከታተለ ነው። ቤተሰቦች ፍትሕና ተጠያቂነት እንዲረጋገጥ ጠይቀዋል።

• በትግራይ ክልል በተፈጸመ የድሮን ጥቃት ቢያንስ 22 ሰዎች ተገደሉ

  በትግራይ ክልል አርብ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት ቢያንስ 22 ሰዎች መገደላቸውን ኤኤፍፒ ዘግቧል። ኤሲኤልኢዲ በበኩሉ በራማ ከተማ ሰላማዊ ሰዎችን በያዘ ተሽከርካሪ ላይ በተፈጸመ ጥቃት 12 ሰዎች መገደላቸውን አስታውቋል።